Schilderworkshop

Interventie bij complexe (verander)vraagstukken in teams: ga eens schilderen!

Vinales en Overduin & Co hebben een overzichtelijke en veilige interventietechniek ontwikkeld waarbij met teams gewerkt wordt aan een abstract schilderij. “Het is gebleken dat het makkelijk praat vanuit een abstract schilderij. We zien groepsopenheid, onderling respect, acceptatie en erkenning voor elkaars visie ontstaan in teams waar de problemen taai en weerbarstig zijn.”

Waarom abstract?
Abstract schilderen klinkt in eerste instantie ongrijpbaar. Maar uit ervaring blijkt dat het zeer overzichtelijk en concreet is. Abstractie (tot de kern convergeren) vraagt automatisch van een individu om zich open op te stellen en zich te verdiepen, en al convergerend te komen tot de kern van hun persoonlijke visie betreffende een thema. In plaats van het optrekken van rookwolken van divergerende details en bestaande sociaal gewenste beladen iconen zoals wolken, bergen, bruggen, bloemen en vlinders etc., nemen we deze hedendaagse iconen weg en wordt er van een deelnemer gevraagd om zich open te stellen en te verdiepen in een thema wat op hen persoonlijk invloed heeft. Omdat er geen hedendaagse iconen aan te pas mogen komen zal men geen misleidende verbeeldingen/iconen gebruiken, maar komen tot een beeld wat van hen persoonlijk is. Men verwijst hierdoor naar zichzelf, de ‘ik’ en niet naar het ‘die of daar’ van uitwendige elementen. De methode leent zich goed voor het creëren van openheid en duidelijkheid in groepen. Het blijkt overduidelijk effectief en ongedwongen te werken en moet gezien worden als veilig en effectief bewegen op de grenzen van onze persoonlijke comfortzone als professional.

De ontwikkeling van deze workshop
De workshop is ontstaan tijdens het samen schilderen van twee kunstacademiestudenten aan één groot abstract doek. Zij merkten dat hierbij veel gecommuniceerd moest worden, dat zij elkaars fouten moesten accepteren en verwerken, om zo in staat te zijn om gezamenlijk het gewenste schilderij te maken. Dit vloeide uit in workshops waarin teams hun visie ter discussie stelden en een vernieuwde visie wilde creëren. Toen doelstellingen het noodzakelijk maakten dat de workshop zou ondersteunen om taaie kwesties te bespreken in vastgelopen teams, is de nauwere samenwerking ontstaan tussen Vinales en Overduin & Co. Hierdoor is de workshop verdiept en is deze in een stroomversnelling gekomen. Momenteel bieden wij vastgelopen teams nieuwe perspectieven bij doorbraken in de bestaande disfunctionele patronen. Daarbij werken we ook samen met de Business Universiteit van Barcelona EADA voor personal- en teamdevelopment.

Praktijkvoorbeeld
De aanleiding voor het experimenteren met onze workshops in een organisatie ontstond bij een onderhuidse discussie over de directeur. Deze discussie kwam niet op tafel door de non-interventiecultuur in de organisatie. Deze directeur, tevens oprichter, heeft zichzelf in die rol gebracht en medewerkers durfde hem –door zijn grote verdienste- niet te onttronen. De jonge organisatie kwam zodoende tot stilstand; de directeursrol blokkeerde veel discussies, bijv. over de nieuwe initiatieven. Tijdens de tweedaagse workshop is dit middels de abstracte schilderkunst op een veilige en doeltreffende wijze ter sprake gekomen. Tijdens de workshop is gebleken dat het team worstelt met een faseprobleem (overgang van de initiatief- naar de differentiatiefase) en niet (zoals sommigen dachten) dat de directeur niet langer samen kan werken met enkele teamleden. Het is op veilige wijze, indringend en effectief besproken met groot respect voor alle betrokkenen. De terugkoppeling die wij van de directeur hebben ontvangen is ‘het is deze twee dagen veel over mij gegaan zonder dat mijn naam is genoemd en ik me aangevallen heb gevoeld, maar ik heb wel goed begrepen dat ik een aantal zaken anders zal moeten doen als ik de organisatie wil laten groeien’.

In een organisatie speelt in de onderstroom veel meer dan we ons bewust zijn. Hoe halen we dit naar boven en maken we het bespreekbaar?

Het schilderen beweegt zich buiten degedrags- en denkroutines en levert zodoende nieuwe informatie op, die bovendien veiligen respectvol naar boven komt. Daardoor ontstaat er nieuwe ruimte om de organisatie verder te kunnen faciliteren in de ontwikkeling. Er is opluchting en nieuwe energie om de problemen aan te pakken. Er zijn méér uitgesproken gevoelens, waar wèl mee gewerkt kan worden. We ontdekten dat er veel gebeurd bij individuen en teams, vaak zo veel dat klanten na vertrek ons laten weten nog minstens twee weken nodig te hebben om te beseffen wat er precies is gebeurd. De dubbelmethode van schilderen en (na) bespreken is grensverleggend, het leidt tot nieuwe inzichten, men experimenteert met nieuwe gedachten en visies én met nieuw gedrag. Hierbij zijn ontregelen en spel van grote betekenis om grenzen te overschrijden.

Als de interesse is gewekt voor de interventiemethodiek met behulp van abstract schilderen, dan kunt u altijd contact opnemen.